Henry David Thoreau – người yêu thích sự cô độc

Henry David Thoreau (12/7/1817 – 6/5/1862)  là một nhà văn, nhà thơ, sử gia và triết gia người Mỹ.

Henry David Thoreau từng tốt nghiệp trường đại học danh tiếng thế giới – Đại học Harvard. Những ai tốt nghiệp trường này đều thành công rực rỡ ở các lĩnh vực, không là doanh nhân xuất sắc trên thương trường thì cũng trở thành siêu sao trên chính trường…

Nhưng Henry David Thoreau thì không. Ông đã chọn cho mình con đường khác biệt hoàn toàn với các bạn học. Tháng 3-1845, Henry D.Thoreau một thân một mình với cây rìu mượn được bỏ vào khu núi rừng bên cạnh hồ Walden – nơi không có người cư trú, tự đốn cây và dựng một cái cốc bên hồ. Hơn hai năm sống cạnh bờ hồ hoang vắng này, Henry D.Thoreau đã tự nuôi sống mình bằng cách trồng đậu, khoai tây, củ cải, ngô chung quanh cốc của mình. Ông cho rằng ông đã tìm ra một lối sống lý tưởng từ sau khi sống ở nơi này.

 Thực nghiệm từ chính cuộc sống của mình, Henry D.Thoreau nhắn nhủ tới  mọi người không nên mê đắm vào cuộc sống phồn hoa phức tạp mà đánh mất đi ý nghĩa và phương hướng của cuộc sống. Ông đã từng cho rằng: ví như loài người có thể sống một cuộc sống đơn giản, mộc mạc, đừng đắm chìm vào vật chất thì đã không có nhiều lo nghĩ phá tan sự yên tĩnh trong lòng. Với lối sống giản đơn đi một chút con người mới có thể cảm nhận được sự vui vẻ và thanh thản.

Harvard, ông đã chọn cho mình con đường khác biệt hoàn toàn với các bạn học. Tháng 3-1845, Henry D.Thoreau một thân một mình với cây rìu mượn được bỏ vào khu núi rừng bên cạnh hồ Walden – nơi không có người cư trú, tự đốn cây và dựng một cái cốc bên hồ. Hơn hai năm sống cạnh bờ hồ hoang vắng này, Henry D.Thoreau đã tự nuôi sống mình bằng cách trồng đậu, khoai tây, củ cải, ngô chung quanh cốc của mình. Ông cho rằng ông đã tìm ra một lối sống lý tưởng từ sau khi sống ở nơi này.

Hồ Walden không chỉ là nơi dừng chân mà còn là quê hương tinh thần của Henry D.Thoreau. Nơi đây ông có thời gian để quan sát, lắng nghe, cảm thụ và trầm tư, “nơi đây ông cất giữ một trân châu và mài dũa nó cho đến khi hoàn mỹ”. Chính vì thế Walden được đánh giá là một quyển sách trí tuệ mang lại sự yên tĩng cho tâm hồn người đọc.

Có nhiều người cho rằng ông yếm thế, thích cuộc sống cô độc nhưng thật sự đến với hồ Walden không phải là ông xa lánh thế gian này, không phải là ẩn cư, ông đã có một cuộc sống rất vị nhân sinh . Đã từng đề xướng ra tư tưởng “công dân bất phục tùng”, phản đối chế độ đương thời của Mỹ, phản đối chiến lược của Mỹ đối với Mexiico.

Henry D.Thoreau  với quyển Hồ Walden đã đạt được tư tưởng triết học thuộc chủ nghĩa tiên nghiệm, tác phẩm còn là một kim chỉ nam dẫn dắt con người tìm đến được sự an bình, thanh thản trong lòng, xóa tan mọi muộn phiền của cuộc sống.

Danh ngôn của Henry David Thoreau

Nhận thức về cái đẹp mà một bài kiểm tra đạo đức.
The perception of beauty is a moral test.

Mong chúng ta có thể yêu thương sao cho không bao giờ phải hối tiếc vì tình yêu của chúng ta.
May we so love as never to have occasion to repent of our love!

Thà rằng cứ để đầu óc trên mây và biết mình đang ở đâu… còn hơn hít thở bầu không khí rõ ràng hơn phía dưới và cứ ngỡ mình đang ở thiên đường.
It is better to have your head in the clouds, and know where you are… than to breathe the clearer atmosphere below them, and think that you are in paradise.

Hãy sống theo niềm tin cùa mình, và bạn có thể xoay chuyển cả thế giới.
Live your beliefs and you can turn the world around.

Không ai sai lầm chết người hơn kẻ bỏ phần lớn cuộc đời để kiếm sống.
There is no more fatal blunderer than he who consumes the greater part of his life getting his living.

Không có thuốc chữa cho tình yêu, trừ yêu nhiều hơn nữa.
There is no remedy for love but to love more.

Tôi chưa bao giờ tìm thấy người bạn đồng hành nào tốt hơn sự cô độc.
I never found a companion that was so companionable as solitude.

Mọi nỗ lực đều cần đến khả năng bước dặm cuối cùng, lên kế hoạch cuối cùng, chịu đựng những giờ cuối cùng trôi qua. Chiến đấu tới cuối cùng… là đặc tính chúng ta cần có để đối diện với tương lai như những người kết thúc.
All endeavor calls for the ability to tramp the last mile, shape the last plan, endure the last hours toil. The fight to the finish spirit is the one… characteristic we must posses if we are to face the future as finishers.

Khi anh đơn giản hóa cuộc đời mình, quy luật của vũ trụ cũng trở nên đơn giản hơn, cô độc không còn là cô độc, nghèo đói không còn là nghèo đói, sự yếu đuối không còn là yếu đuối.
As you simplify your life, the laws of the universe will be simpler; solitude will not be solitude, poverty will not be poverty, nor weakness weakness.

Ngồi xuống viết mới vô nghĩa làm sao khi anh còn chưa đứng lên để sống.
How vain it is to sit down to write when you have not stood up to live.

Hạt giống niềm tin nhỏ bé nhất cũng tốt hơn nhiều trái hạnh phúc to lớn nhất.
The smallest seed of faith is better than the largest fruit of happiness. 

Trái tim mãi mãi thiếu thiếu trải nghiệm.
The heart is forever inexperienced.

Không cần tiền bạc để mua điều cốt yếu của tâm hồn.
Money is not required to buy one necessity of the soul.

Phần lớn con người sống cuộc đời tuyệt vọng trong im lặng, và rồi xuống mồ khi trong mình vẫn còn vang điệu nhạc.
Most men lead lives of quiet desperation and go to the grave with the song still in them.

Phần lớn lạc thú và nhiều những thứ được gọi là tiện nghi của cuộc sống không chỉ không thể thiếu mà còn là trở ngại tích cực cho bước tiến của nhân loại.
Most of the luxuries and many of the so-called comforts of life are not only not indispensable, but positive hindrances to the elevation of mankind.

Hãy trở thành Columbus để khám phá những lục địa và thế giới mới bên trong bạn, mở ra những kênh mới, không phải về thương mại mà về tư tưởng.
Nay, be a Columbus to whole new continents and worlds within you, opening new channels, not of trade, but of thought.

Đừng bao giờ quay đầu lại trừ phi bạn định đi theo đường đó.
Never look back unless you are planning to go that way.

Không ai già hơn những người đã sống cạn bầu nhiệt huyết.
None are so old as those who have outlived enthusiasm.

Chỉ tới khi lạc lối chúng ta mới bắt đầu hiểu bản thân mình.
Not until we are lost do we begin to understand ourselves.

Không có may mắn trong sáng tác. Không có chỗ cho những trò lừa gạt. Điều tốt nhất anh có thể viết là con người tốt nhất của anh.
Nothing goes by luck in composition. It allows of no tricks. The best you can write will be the best you are.

Không gì làm trái đất bao la hơn là có bạn bè ở phương xa; chính họ tạo nên kinh độ và vĩ độ.
Nothing makes the earth seem so spacious as to have friends at a distance; they make the latitudes and longitudes.

Nhà cửa là những tài sản cồng kềnh đến nỗi chúng thường giam ta hơn là cho ta trú ngụ.
Our houses are such unwieldy property that we are often imprisoned rather than housed by them.

Chúng ta phung phí cuộc đời vào những điều tủn mủn… hãy đơn giản hóa, đơn giản hóa.
Our life is frittered away by detail… simplify, simplify.

Chúng ta sống thật nhất khi đang mơ trong lúc tỉnh.
Our truest life is when we are in dreams awake

Hãy theo đuổi con đường mà bạn có thể đi với tình yêu và lòng tôn kính, dù nó có hẹp và quanh co đến mức nào.
Pursue some path, however narrow and crooked, in which you can walk with love and reverence.

Thay vì tình yêu, thay vì tiền bạc, thay vì danh vọng, hãy cho tôi sự thật.
Rather than love, than money, than fame, give me truth.

Hãy đọc cuốn sách hay nhất trước, nếu không bạn có thể chẳng có cơ hội đọc nó đâu.
Read the best books first, or you may not have a chance to read them at all.

Sự thành công thường đến với những ai không quá bận rộn đi tìm nó.
Success usually comes to those who are too busy to be looking for it.

Chính quyền làm tốt nhất khi cai trị ít nhất.
That government is best which governs least.

Con chim xanh mang cả bầu trời trên đôi cánh.
The bluebird carries the sky on his back.

Giá trị của một thứ là lượng cuộc đời phải bỏ ra cho nó, ngay lập tức hay lâu dài về sau.
The cost of a thing is the amount of what I will call life which is required to be exchanged for it, immediately or in the long run.

Những người thợ tốt nhất tạc lên đá không phải là công cụ sắt hay đồng, mà là bàn tay dịu dàng của gió và nước làm việc thư thả trong thời gian thoải mái.
The finest workers in stone are not copper or steel tools, but the gentle touches of air and water working at their leisure with a liberal allowance of time.

Ngôn ngữ của tình bạn không phải là ngôn từ mà là ý nghĩa.
The language of friendship is not words but meanings.

Luật lệ không bao giờ khiến con người tự do, chính con người phải làm cho luật lệ tự do.
The law will never make a man free; it is men who have got to make the law free.

Người đi một mình có thể bắt đầu ngày hôm nay; nhưng đi cùng người khác thì phải đợi đến khi người kia sẵn sàng.
The man who goes alone can start today; but he who travels with another must wait till that other is ready.

Người bất mãn với bản thân mình thì có thể làm gì?
The man who is dissatisfied with himself, what can he do?

Điều nhiều nhất tôi có thể làm được cho bạn mình là đơn thuần làm một người bạn.
The most I can do for my friend is simply be his friend.

Tuổi trẻ thu thập vật liệu để xây cầu lên mặt trăng, hay cũng có thể là lâu đài hay đền thánh trên mặt đất, và rồi về sau, tuổi trung niên kết thúc bằng việc xây túp lều chứa gỗ với nó.
The youth gets together his materials to build a bridge to the moon, or, perchance, a palace or temple on the earth, and, at length, the middle-aged man concludes to build a woodshed with them. 

Có hàng ngàn cách tấn chặt cành xấu xa với người bắt đầu từ gốc rễ.
There are a thousand hacking at the branches of evil to one who is striking at the root.

Có những khoảng khắc khi mà mọi lo lắng và mất mát đã qua lắng xuống trong sự thảnh thơi và yên bình vô biên của thiên nhiên.
There are moments when all anxiety and stated toil are becalmed in the infinite leisure and repose of nature.

———————————————

Bất tuân dân sự là gì?

Henry David Thoreau, tác giả, triết gia, nhà tiểu luận, thi sỹ, một người yêu thiên nhiên, ra đời ngày 12 tháng 7 năm 1817 tại Concord, bang Massachusetts, Hoa Kỳ . Sinh ra trong một gia đình với thân phụ làm nghề sản xuất bút chì, ông lớn lên và được theo học tại đại học Harvard về văn chương, triết lý, khoa học và toán. Tốt nghiệp năm 1837, Henry David Thoreau bắt đầu những tác phẩm viết về thiên nhiên. Trong sự nghiệp sáng tác, ông nổi tiếng với cuốn Walden, viết về kinh nghiệm bản thân trong 2 năm trời sống một mình trong một căn chòi dựng bên cạnh một cái ao trong rừng Walden. Cuộc sống đơn giản giữa thiên nhiên đã cho ông nhiều thời giờ để suy ngẫm và sáng tác. Ông luôn luôn thắc mắc, tìm tòi giải đáp cho nhiều vấn đề.

Một lương tâm nổi loạn, Nguyễn Hiến Lê dịch, NXB Cảo Thơm, 1970
Nội dung gồm 3 phần:
– Phần đầu “Một lương tâm nổi loạn”: Giới thiệu về cuộc đời và tư tưởng của Henry David Thoreau
– Phần 2 “Walden”: Trích dịch tác phẩm Walden (life in the woods)
– Phần 3 “Bất tuân chính quyền”: Dịch toàn bộ tập Bất tuân chính quyền (Civil disobedience)

Trong một phác họa về tiểu sử ông, một nhà văn khác, ông Emerson, bạn đương thời của ông, đã viết: “Ông Thoreau không hề có khuynh hướng tìm kiếm một nghề nghiệp nào cả, không hề lập gia đình, sống một mình, không bao giờ đến nhà thờ cầu nguyện, không đi bầu. Ông từ chối trả một khoản tiền thuế cho nhà nước. Ông ăn chay, không uống rượu, không biết đến thuốc lá là gì, và mặc dù là một người thích sống kề cận thiên nhiên, ông không bao giờ dùng bẫy hay súng để bắt thú. Chắc chắn ông đã chọn lựa một cách khôn ngoan cho chính ông để được hoàn toàn tự do trong tư tưởng và sống với thiên nhiên. Ông không có khuynh hướng tìm kiếm tiền bạc, sống đạm bạc mà vẫn thanh lịch.”

Trong bài tiểu luận nổi tiếng nhất của ông tựa đề ‘On the Duty of Civil Disobedience’ năm 1849, về Nhiệm Vụ Bất Tuân Dân Sự, ông viết: ‘chính phủ tốt nhất là chính phủ cai quản, can thiệp ít nhất’.

Trong bài tiểu luận này, ông giải thích lý do tại sao không trả thuế. Đó là một thái độ phản kháng của ông chống lại chế độ nô lệ và cuộc chiến tranh với Mexico. Cái ý tưởng chủ lực của bài tiểu luận này là người ta phải tự trông cậy vào chính mình, làm sao giữ vững lập trường đạo đức, Civil Disobedience, bất tuân dân sự là một thái độ tích cực từ chối không tuân thủ những luật lệ nào đó bị cho là thiếu công minh mà vẫn không sử dụng đến bạo động chống chính phủ.

Trong lúc theo đuổi sự nghiệp trứ tác, Henry David Thoreau có lúc vẫn sinh sống bằng nghề đo đạc ruộng đất và sản xuất bút chì.

Ông từ trần vì bệnh lao ngày 6 tháng 5 năm 1862, hưởng dương 44 tuổi. Sự nghiệp ông để lại cho thế gian là 2 cuốn sách và rất nhiều bài tiểu luận. Ông còn để lại bộ sáng tác đồ sộ gồm 20 tập tựa đề Journal, xuất bản sau khi ông mất, và có lẽ đây là những công trình rất lớn còn dở dang của ông.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Ngọc Bích, từ vùng phụ cận thủ đô Washington, giải thích về ý niệm bất tuân dân sự: “Là công dân ai cũng phải có lương tâm. Nếu lương tâm đòi hỏi chúng ta lên tiếng thì chúng ta phải lên tiếng, đừng vì những thúc ép nào đó mà chúng ta cứ lặng im. Nó là một quan niệm theo tinh thần câu mà chúng ta thường nói, là ‘quốc gia hưng vong, thất phu hữu trách’. Trong sự hưng vong hay suy đồi của một quốc gia thì ai trong chúng ta cũng có trách nhiệm. Do đó trách nhiệm đòi hỏi chúng ta phải lên tiếng khi có những vấn đề đe dọa đến sự an bình của xã hội.”

Ý niệm Bất Tuân Dân Sự đã tạo được ảnh hưởng vô cùng rộng lớn trên khắp thế giới.

Ông Nguyễn Ngọc Bích nói: “Một phần nào sự sụp đổ của cộng sản ở đông Âu trong những năm 1980 đều bắt nguồn từ ý niệm ‘bất tuân dân sự’. Người ta không cầm súng, không bạo động, nhưng tạo nên một phong trào đủ rộng lớn để chính quyền trước sau gì cũng phải nghe theo. Nhưng tiền lệ của nó lại không phải là đông Âu mà là trường hợp của ông Mahatma Gandhi bên Ấn độ hay chế độ apartheid (phân chủng) ở Nam Phi. Những người như ông Nelson Mandela có thể chấp nhận ở tù 26 năm trời chỉ để nói lên tiếng nói phản kháng những điều không thể chấp nhận được trong cộng đồng.”

Ngoài những cuộc tranh đấu như vừa kể, trong lịch sử,ý niệm này cũng đã được áp dụng trong nhiều cuộc tranh đấu khác như cuộc Cách Mạng bất bạo động của người Ai Cập năm 1919 chống lại sự chiếm đóng của người Anh, phong trào dân quyền tại Hoa Kỳ thập niên 1960 do mục sư Martin Luther King lãnh đạo, phong trào Greenpeace bảo vệ môi sinh hiện nay trên toàn cầu và còn rất nhiều những cuộc phản kháng bất bạo động khác áp dụng ý niệm này.

Để chọn một hình thức bất tuân dân sự tích cực, người ta có thể chủ ý vi phạm những luật lệ nào đó, như không đóng thuế, thiết lập một rào cản bằng hình thức ôn hòa, hay chiếm cứ bất hợp pháp một cơ sở.

Những người biểu tình gây gián đoạn nhưng không sử dụng bạo động, với dự kiến sẽ bị nhà cầm quyền bắt hay ngay cả tấn công và đánh đập, để rồi họ sẽ chỉ chống trả một cách thầm lặng hay yếu ớt mà không đe dọa nhà cầm quyền bằng vũ lực.

Lấy thí dụ, lãnh tụ Ấn Độ trong cuộc tranh đấu giành độc lập từ tay người Anh, ông Mahatma Gandhi, đã phác thảo ra những qui luật sau đây để người dân áp dụng ý niệm bất tuân dân sự trong cuộc tranh đấu giành độc lập từ tay người Anh.

1.Một người phản kháng theo đường lối này sẽ không bày tỏ sự giận dữ.

2. Đôi khi người này sẽ phải hứng chịu sự giận dữ từ đối phương.

3. Làm như vậy người này sẽ phải chịu đựng hành động tấn công từ đối phương nhưng sẽ không trả đũa., tuy nhiên sẽ không chịu khuất phục bất cứ mệnh lệnh nào do đối phương đưa ra trong cơn giận dữ.

4. Khi bất cứ một ai đó của nhà cầm quyền tìm cách bắt giữ một người phản kháng dân sự ôn hòa thì người này sẽ tình nguyện để cho bị bắt, và nếu các vật sở hữu bị nhà cầm quyền tìm cách tịch thu thì cứ để cho họ lấy đi.

5.Một người phản kháng dân sự được ủy thác để giữ gìn một tài sản nào đó, người này sẽ từ chối không chịu giao nộp, ngay cả khi bảo vệ tài sản đó người này có thể bị mất mạng sống. Tuy nhiên, người phản kháng dân sự sẽ không bao giờ trả đũa.

6. Trả đũa ở đây gồm cả những lời lẽ thô tục, nặng nề.

7. Vì thế người phản kháng dân sự sẽ không bao giờ lăng mạ đối phương và do đó không tham gia vào những hành động trái với nguyên tắc ‘không được gây hại cho mạng sống hay gây thương tật’.

8. Một người phản kháng dân sự có thể không nghiêm chào lá cờ của đối phương nhưng sẽ không lăng mạ nó hay lăng mạ các giới chức của đối phương.

9. Trong diễn tiến của cuộc tranh đấu nếu bất cứ người nào lăng nhục hay tấn công một giới chức thuộc phe đối nghịch thì một người phản kháng dân sự sẽ bảo vệ giới chức này tránh khỏi bị lăng nhục hay tránh cho họ khỏi bị tấn công ngay cả khi mạng sống của người phản kháng dân sự bị lâm nguy.

Và thưa quí vị, đó chính là con đường bất tuân dân sự mà người đã được tôn là ‘thánh Gandhi’ đã dẫn dắt người dân Ấn Ðộ đến độc lập.

(nguồn: Internet & VOA)

One comment

  1. […] >> HENRY DAVID THOREAU – NGƯỜI YÊU THÍCH SỰ CÔ ĐỘC […]

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: